livaneli.

Zaman Tüneli

Bir yaşamın izleri

Barış ve özgürlüğe adanmış bir yaşamdan izler — kilometre taşlarıyla.

1946
Kilometre Taşı · Haziran

Doğdu

Ömer Zülfü Livaneli, 20 Haziran 1946'da Ilgın'da dünyaya geldi. 19. yüzyılda Livane sancağına (Artvin) uzanan bir ailenin çocuğu olan bebeğe, iki dedesinin adı verildi: Ömer ve Zülfü.

1971
Kilometre Taşı · Mart

Gözaltı

12 Mart 1971 darbesiyle gençliğin coşkusu kesildi; okunan her kitap, gidilen her tiyatro suç sayıldı. Yayınevinin deposundaki kitaplar bir gece Siteler'de çukurlara gömülürken, Livaneli Ankara Emniyeti'nin ünlü 1. Şubesine götürüldü.

Kilometre Taşı · Aralık

Titrek Hamsi Hücresi

Aralık 1971: MİT'in bir muhbirin hayal gücüyle uydurduğu, adı bile mizah konusu olan hayalî bir örgüt — “Titrek Hamsi Hücresi” — bahanesiyle Yıldırım Bölge sıkıyönetim koğuşuna kapatıldı.

1972
Kilometre Taşı · Ocak

Sürgün

Türkiye'den ayrılmak zorunda kaldı. Onat Kutlar'ın yardımıyla edindiği, 'Mehmet Yılmaz Basmacı' adına düzenlenmiş sahte bir pasaportla yurtdışına çıktı; Stockholm, Paris, Atina ve New York'ta yaşadı. Sahte pasaportla başlayan bu yolculuk, yıllar sonra UNESCO'nun BM kırmızı pasaportuna ve milletvekilliği pasaportuna uzanacaktı.

1974
Kilometre Taşı · Ocak

İlk Plaklar — Sürgün Türküleri

İlk plağı Belçika'da Chants Revolutionnaires Turcs adıyla çıktı; dönemin hükümeti plağın Türkiye'ye girişini yasakladı. Ne var ki Avrupa'daki öğrenciler plağı kasetlere çoğaltıp ülkeye taşıdı ve türküler 12 Mart'a direnişin simgesine dönüştü.

1977
livtr:merhaba1-e1364682221906.jpg
Albüm

MERHABA

1978
Kilometre Taşı · Ocak

Eşkıya Dünyaya Hükümdar Olmaz

İkinci plağı, Ballad of the Thousand Bulls başlığıyla Stockholm'de yayımlandı. Sürgünde, yapayalnız bir noktada kaydedilen bu türkülere önce Türkiye sahip çıktı.

livtr:otobüs-e1364722302316.jpg
Albüm

OTOBÜS

1979
1982
Kilometre Taşı · Ocak

Yol · Palme d'Or

Yılmaz Güney'in Cannes'da Altın Palmiye kazanan Yol filminin müziğini besteledi. Sıkıyönetim koşullarında yurttaşlıktan atılma riskine karşı, Abidin Dino'nun önerisiyle Brötanya'daki bir köyün adından esinlenen 'Sebastian Argol' takma adını kullandı.

1983
livtr:ada.jpg
Albüm

ADA

livtr:eine-auswahl.jpg
Albüm

EINE AUSWAHL

1984
Kilometre Taşı · Ocak

Türkiye'ye Dönüş

Uzun sürgün yıllarının ardından yurduna döndü. “İstanbul benzin ve toz kokuyordu ama her şey bana cennet gibi görünüyordu; sokaktaki çamuru bile özlediğimi fark ettim.”

1986
Kilometre Taşı · Nisan

Issık Göl Forumu

Cengiz Aytmatov'un daveti üzerine Yaşar Kemal ile birlikte katıldığı Issık Göl Forumu'nun kurucuları arasında yer aldı. Resmî sıfatı olmayan toplantıda James Baldwin, Arthur Miller, Peter Ustinov, Alvin Toffler ve Federico Mayor gibi isimler vardı. Sovyet lideri Gorbaçov, katılımcıları Kremlin'de üç saat boyunca kabul etti; forum üyeleri fahri Kırgız yurttaşı ilan edildi ve Bişkek'e heykelleri dikildi.

Kilometre Taşı · Mayıs

Türkiye-Yunanistan Dostluk Derneği

Mikis Theodorakis'le birlikte Türkiye-Yunanistan Dostluk Derneği'ni kurdu.

livtr:zor-yıllar.jpg
Albüm

ZOR YILLAR

1987
Kilometre Taşı · Ocak

Cannes · Un Certain Regard

Yer Demir Gök Bakır, Cannes Film Festivali “Un Certain Regard” bölümünde gösterildi.

1988
livtr:2sis.jpg
Film

Sis

livtr:sis2.jpg
Kitap

Sis

1990
Kilometre Taşı · Nisan

Avrupa Film Ödülleri Jüri Başkanlığı

Avrupa Film Ödülleri Jüri Başkanlığı'na seçildi.

livtr:crossroads1.jpg
Albüm

CROSSROADS

1991
Kilometre Taşı · Şubat

Dünya Sanat Forumu

Venedik'te Dünya Sanat Forumu'nun kurucuları arasında yer aldı.

Kilometre Taşı · Nisan

İstanbul Kültür ve Sanat Vakfı

İstanbul Kültür ve Sanat Vakfı'nda Nadir Nadi'nin vefatıyla boşalan yönetim kurulu üyeliğine seçildi.

1993
1995
Kilometre Taşı · Nisan

UNESCO

UNESCO Genel Direktörü Federico Mayor tarafından Özel Danışmanlığa atandı

Kilometre Taşı · Mayıs

Gazi Mahallesi Olayları

Gazi mahallesi acı olayların yaşandığı ve 38 kişinin öldüğü gün mahalle halkının yanındaydı, olayların yatışması için çaba gösterdi.

Kilometre Taşı · Temmuz

400.000 İmza

Milliyet Gazetesinde, televizyonlardaki şiddet yayınlarına karşı protesto kampanyası başlattı. Bir ayda 400.000 imza topladı ve bunları dönemin Cumhurbaşkanı'na ve RTÜK yönetimine götürdü.

livtr:neylersin.jpg
Albüm

NEYLERSİN

1996
Kilometre Taşı · Nisan

Ölüm Oruçları

1996 ve 2000 yıllarında cezaevlerinde sürmekte olan ölüm oruçlarında arkadaşlarıyla birlikte arabuluculuk yaptı.

Kilometre Taşı · Nisan

Abdi İpekçi Barış ve Dostluk Ödülü

Türk-Yunan dostluğuna katkıları nedeniyle Abdi İpekçi Barış ve Dostluk Ödülü'nü aldı (1997'de yeniden). Aynı yıl Uluslararası Pamukkale Festivali Dostluk ve Barış Ödülü'ne de değer görüldü.

Kilometre Taşı · Haziran

UNESCO İyiniyet Büyükelçisi

Paris'te UNESCO Merkezi'nde düzenlenen bir törenle UNESCO İyiniyet Büyükelçisi olarak atandı ve dünya ölçeğindeki "Barış Kültürü" programında UNESCO Büyükelçisi olarak çalışmaya başladı.

livtr:janus.jpg
Albüm

JANUS

livtr:yangın-yeri.jpg
Albüm

YANGIN YERİ

1997
Kilometre Taşı · Ocak

Balkan Edebiyat Ödülü

En iyi roman dalında Balkan Edebiyat Ödülü'ne değer görüldü.

Kilometre Taşı · Mayıs

Güneşle Geliyoruz — Ankara Hipodromu

Ankara Hipodromu'nda yaklaşık beş yüz bin kişinin bir ağızdan Livaneli şarkıları söylediği 'Güneşle Geliyoruz' konseri, müzik tarihimizde eşi görülmemiş bir şölene dönüştü.

livtr:Together-cover.jpg
Albüm

TOGETHER

1998
Kilometre Taşı · Nisan

Türk-Yunan Medya Toplantısı

Paris'te UNESCO Merkezi'nde Costa Gavras ile birlikte eşbaşkanlığını yürüttüğü Türk-Yunan Medya Toplantısı'nı düzenledi.

1999
Kilometre Taşı · Ocak

Premio Luigi Tenco

San Remo'da Premio Luigi Tenco En İyi Besteci ödülünü aldı.

Kilometre Taşı · Nisan

Dünya Kültür Zirvesi

Harvard ve Princeton üniversitelerinde konferanslar verdi, Versailles Dünya Kültür Zirvesi'nde bildiriler sundu.

2000
Kilometre Taşı · Nisan

Binyılın Düşünü Kuranlar

Amerika'da "Millenium Dreamers-Binyılın Düşünü Kuranlar" programında "Dünya Gençligine Örnek Gösterilen 10 Şahsiyetten Biri" olarak seçildi.

2001
Kilometre Taşı · Ocak

Yunus Nadi Roman Ödülü

En iyi roman dalında Yunus Nadi Ödülü'nü kazandı.

2002
Kilometre Taşı · Nisan

Evrensel Kültür Akademisi

Merkezi Paris'te bulunan Elie Wiesel'in başkanlığını yürüttüğü Evrensel Kültür Akademisi'ne secildi.

Kilometre Taşı · Kasım

İstanbul Milletvekili

CHP'den İstanbul Milletvekili olarak TBMM'ye girdi.

Kilometre Taşı · Aralık

Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi

Avrupa Konseyi Parlamenter Meclisi (AKPM) ve Batı Avrupa Birliği (BAB) Asamblesi Türk Delegasyonu Üyesi olarak seçildi.

livtr:zülfü-livaneli-e1366523897559.jpg
Kitap

Mutluluk

2004
Kilometre Taşı · Nisan

FIPA

FIPA (Festival International de Programmes Audiovisuels) Ödülleri Jüri Başkanlığı'na seçildi.

2005
Kilometre Taşı · Nisan

301

Livaneli Türk Ceza Yasası'nın 301.Maddesi'yle ilgili olarak Meclis'e bir Yasa Değişikliği Tasarısı verdi. Tasarı kanun metnindeki "Türklük" kavramı yerine T.C. Anayasası tarafından tanımlandığı şekliyle, farklı kökenden vatandaşları aynı şemsiye altında toplayan "Türk ulusu" kavramının kullanılmasını öneriyordu. Önerilen değişiklik ırk vurgusunu ortadan kaldırmayı amaçlıyordu.

Kilometre Taşı · Nisan

Soranos Dostluk Ödülü

Soranos Dostluk Ödülü'ne değer görüldü.

livtr:hayata-dair-almb1-e1364683185915.jpg
Albüm

HAYATA DAİR

2006
Kilometre Taşı · Ocak

Barnes & Noble Ödülü

“Mutluluk” romanıyla Barnes & Noble “Büyük Yeni Yazarların Keşfi” Ödülü'nü kazandı.

Kilometre Taşı · Nisan

Gençliğin Korunması

Zulfu Livaneli TBMM'ye bir önerge vererek gençler arasında artan şiddet ve fanatizmin sebeplerinin araştırılması için bir araştırma komisyonu kurulmasını talep etti; Livaneli'nin önergesi Meclis tarafından kabul edildi.

Kilometre Taşı · Nisan

Türk-Yunan Dostluğuna Katkı Ödülü

Mikis Theodorakis ile paylaştıkları Türk-Yunan dostluğuna katkı nedeniyle ödüllendirildi.

Kilometre Taşı · Mayıs

Namus Cinayetlerinin Önlenmesi

Namus cinayetlerinin önlenmesi için etkin olarak çalışan ve kamu bilincini yükseltmek amacıyla gazete yazılarında bu soruna sık sık değinen Livaneli, 2006 yılında New York Uluslararası Edebiyat Festivali kapsamında PEN tarafından düzenlenen namus cinayetleri ile ilgili panele katıldı. Panel katılımcıları New York Üniversitesi'nde bir araya geldiler ve farklı din ve etnisitelerde namus cinayetleri olgusunu tartıştılar.

2007
Kilometre Taşı · Ocak

Altın Portakal · En İyi Film Müziği

44. Altın Portakal Film Festivali'nde Mutluluk ile en iyi film müziği ödülünü aldı.

2009
Kilometre Taşı · Ocak

Orhan Kemal Roman Ödülü

“Son Ada” romanıyla Orhan Kemal Roman Ödülü'ne değer görüldü.

2011
livtr:serenad.jpg
Kitap

Serenad

2012
2013
Kilometre Taşı · Nisan

Köşe Yazarlığı

12 yıldır Sabah, Milliyet ve Vatan gazetelerinde günlük yazı yazıyor.

2014
Kilometre Taşı · Haziran

Légion d'Honneur

Fransa'nın en yüksek nişanı Légion d'Honneur ile onurlandırıldı.

2016
Kilometre Taşı · Ocak

UNESCO'dan İstifa

Diyarbakır Sur'daki tarihî alanların tahribatını protesto ederek UNESCO İyiniyet Büyükelçiliği'nden istifa etti.

Kilometre Taşı · Nisan

Nazım Hikmet Dostluk Ödülü

Nazım Hikmet Dostluk Ödülü ve Güney Eğilim Vakfı Güneyin İncisi Ödülü'ne değer görüldü.

2017
2018
Kilometre Taşı · Nisan

Cem Papandreu Barış Ödülü

İki halkın barışına katkıları nedeniyle Cem Papandreu Barış Ödülü'nü aldı.

2025
Kilometre Taşı · Nisan

Federico García Lorca Ödülü

İspanya'nın Granada şehrinde, 26 Nisan 2025'te Federico García Lorca Ödülü'ne değer görüldü. Belediye meclisi kararıyla verilen ödül kapsamında, Vaqueros'ta Lorca'nın doğduğu evin sokağına adına bir çınar dikildi.

livnet:bekle-beni-tr.jpg
Kitap

Bekle Beni